Заманбап дүйнөдө 25 жаштан ашкан дээрлик бардык адамдар бул оору менен оорушат. Жатын моюнчасынын остеохондрозу омуртканын башка бөлүктөрүнө караганда көп кездешет. Бул теманын актуалдуулугун ашыкча баалоо кыйын. Бул макалада биз карап көрөлү, эмне үчүн бул оору пайда болот, ал кантип пайда болот, кантип дарылоо керек жатын моюнчасынын остеохондроз, аны дарылоодо кандай дары-дармектер натыйжалуу, кандай дары-дармек эмес ыкмалары бар, ошондой эле ушул сыяктуу диагноз менен ооругандардын көбүнчө суроолоруна жооп таба аласыз. Омуртканын моюнчасынын остеохондрозу – омуртка моюнчасындагы омуртка аралык дисктердин дегенеративдик-дистрофиялык жабыркашы (прогрессивдүү).
Жатын моюнчасынын остеохондрозунун себептери
Төмөндө саналып өткөн факторлордун аракетинин натыйжасында моюндун омурткасына жүктөмдүн көбөйүшү байкалат, моюндун булчуңдары ашыкча жүктүн ордун толтурууга аракет кылышат, алардын спазмы пайда болот, бул аймакта кан айлануу бузулат, бул дегенеративдик өзгөрүүлөрдү пайда кылат. Бир катар факторлордун таасири менен омуртка моюнчасынын омуртка аралык дисктеринде өзгөрүүлөр болот, алардын түзүлүшү өзгөрөт, алардын тамактануусу бузулат, омурткалардын ортосундагы майда муундарда өзгөрүүлөр болот, өзгөргөн омуртка аралык дисктерге жүктөмдүн жогорулашынан омурткалардын денелеринин сөөк өсүүсү пайда болот. Чоңойтуу үчүн чыкылдатыңыз - омуртканын каалаган бөлүгүнүн остеохондрозуна көнүгүүлөр терапиясы. Омуртканын моюнчасынын остеохондрозунун өнүгүшүнө шарт түзгөн факторлор:
- Начар поза жана сколиоз
- Ашыкча салмак
- Физикалык кыймылсыздык, кыймылсыз иштөө
- Мурунку омуртка жаракаттары
- Зат алмашуунун бузулушу
- Улуу физикалык активдүүлүк
- Стресс жана туруктуу нервдик чыңалуу
- Дене тарбиясынын төмөн деңгээли
- Тукум куучулук
- Дененин адатынча туура эмес позициялары, мисалы, телефон кабылдагычты ийниңиз менен кармап туруу
- Айдоочулардын жана кеңсе кызматкерлеринин арасында жумуштун мүнөзүнө (отурган абалда чыңалган абал) байланыштуу арка жана моюндун туруктуу чыңалуусу.
- Омуртканын моюнчасынын өнүгүү аномалиялары
Жатын моюнчасынын остеохондрозунун өнүгүү даражасы
Остеохондроздун даражасы клиникалык көрүнүшкө жана пациенттин даттанууларына жараша аныкталат. Даража түшүнүгүн остеохондроздун стадиялары менен чаташтырбоо керек. Этаптар төмөндө талкууланат.
Биринчи даража
клиникалык көрүнүштөр минималдуу, оорулуунун моюнчасынын омурткасы аз интенсивдүү ооруга нааразы болушу мүмкүн, башты бурганда күчөшү мүмкүн. Физикалык текшерүү моюндун булчуңдарында бир аз чыңалуу байкалышы мүмкүн.
Экинчи даража
Оорулуу тынчсызданат оору цервикальных омурткам, анын интенсивдүүлүгү бир кыйла жогору, оору мүмкүн радиациялоо плечке же колго. Бул омуртка аралык дисктин бийиктигинин төмөндөшүнөн жана нерв тамырларынын чымчылышынан келип чыгат. Башты эңкейгенде жана бурганда оору күчөйт. Оорулуу ишинин төмөндөшүн, алсыздыкты жана баш ооруну байкай алат.
Үчүнчү даража
жатын моюнчасынын остеохондрозунун симптомдору күчөйт, оору туруктуу болуп калат, колу же ийинге нурланат. Колдун булчуңдарында жансыздануу же алсыздык пайда болот, анткени грыжа аралык дисктер пайда болот (белдин грыжасынын белгилерин караңыз). Мен алсыздык жана баш айлануу жөнүндө тынчсызданып жатам. Текшергенде жатын моюнчасынын омурткасы чектелген кыймылдуулук жана моюн омурткасын пальпациялаганда ооруу аныкталат.
Төртүнчү даража
Омуртка аралык диск толугу менен талкаланып, тутумдаштыргыч ткань менен алмаштырылат. Баш айлануу күчөйт, кулактын чыңырыгы чыгат, координация бузулат, анткени бул процесске мээни жана мээнин желке бөлүгүн камсыз кылуучу омуртка артериясы катышат.
Омуртканын бузулганына жараша белгилер
Өзүнчө, биз кээ бир сезүү жана кыймыл бузулушуна алып radicular синдромдор айырмалай алабыз. Алар омуртка тамырын кысып турганына жараша айырмаланат:
- C1: баштын арткы бөлүгүндө сезгичтик жана сезимталдыкты жоготууга алып келет;
- C2: париеталдык аймакта жана баштын арткы бөлүгүндө оору;
- С3: сөздүн бузулушу, тилдин сезгичтиги, жүлүн нервинин кысылган тарабында оору жана сезгичтиктин төмөндөшү;
- С4: жүрөктүн оорушу, сол гипохондрия, ийин, скапула, дем алуу органдарынын бузулушу, моюндун булчуңдарынын тонусунун төмөндөшү;
- C5: сырткы аймакта ийиндин оорушу;
- С6: билектен баш бармакка, ошондой эле моюндан ийинге чейин тараган оору;
- С7: ийинин арткы бөлүгүндө, моюндан ийинге чейин, 2-4 манжага чейин билекке чейин нурлануучу оору;
- C8: моюндан ийинге чейин, билектен кичине манжага чейин оору.
Жатын моюнчасынын остеохондрозунун диагностикасы
Негизги диагностикалык ыкмалары:
- Омуртканын моюнчасынын рентгени. Бул, айрыкча, оорунун кийинки стадияларында маалыматы төмөн ыкма.
- Компьютердик томография. Ал омурткалардын өзгөрүшүн жакшыраак көрсөтөт, бирок омуртка аралык грыжалардын өлчөмүн жана болушун, ошондой эле диск-медуллярдык конфликттин (грыжа жүлүн менен кысуу) болушун аныктоо кыйынга турат.
- Магниттик-резонанстык томография. Эң маалымат берүүчү ыкма. Сөөк структуралары гана эмес, омуртка аралык дисктер, грыжалар, алардын өлчөмү, өсүү багыты да ачык көрүнүп турат.
- Омуртканын артериясында кан агымынын бузулушуна шек болсо, УЗИ дуплекстүү сканерлөө колдонулат. Бул ыкма кандын агымынын ылдамдыгы азайганын же нормалдуу кан агымына тоскоолдуктар барбы же жокпу, так аныктоого мүмкүндүк берет.
Жатын моюнчасынын остеохондрозунун рентген этаптары.
- 1-этап – минималдуу өзгөртүүлөр конфигурациясында омурткалардын, разглаживания жатын моюнчасынын лордозунун (кыйрылган).
- 2-этап – туруксуздук ортосундагы омурткалардын, мүмкүн болгон жылышуусу бир омуртка салыштырмалуу башка, бурулушу (айлануу огунун тегерегинде омуртка), бир аз төмөндөшү бийиктиги межпозвонков.
- 3-этап – анын үстүндө жайгашкан дискке салыштырмалуу омуртка аралык дисктин бийиктигинин ¼ га кыскарышы, омуртка аралык муундардын, арткы остеофиттердин (сөөктүн чыгышы) өзгөрүшү, омуртка аралык тешиктин тарышы жана анын кабыкчалары менен жүлүн жайгашкан жүлүн каналынын тарышы.
- 4-этап – олуттуу кыскаруусу бийиктиги межпозвоночной дисктин, олуттуу өзгөртүүлөр межпозвонковой муундар, зор арткы остеофиты, олуттуу тарышы межпозвоночных тешиктердин жана олуттуу тарышы омуртка каналынын пайда болушу менен миелопатия.
Симптомдору
Омуртканын үстүнкү бөлүгүнүн бузулушу дистрофиялык процесстин жайгашкан жерине жана оордугуна, ошондой эле омуртка моюнчасынын радикулярдык түзүмдөрүнө канчалык олуттуу таасир тийгизгенине жараша ар кандай симптомдор менен көрүнүшү мүмкүн. Көбүнчө, бейтаптардын даттануулары оорунун диагностикасын жана андан ары дарылоону татаалдаштыра турган биринчи караганда эч кандай байланышы жок симптомдорго чейин төмөндөйт. Жалпысынан, жатын моюнчасынын остеохондрозунун клиникалык көрүнүшү синдромдордун төмөнкү серияларынан турат:
- Омуртка, баштын жана моюндун артындагы оорунун ар кандай түрлөрү менен мүнөздөлөт.
- Омуртканын, мында бузулган кыймыл-аракеттин жана сезүү иннервациясынын симптомдору байкалат, андан тышкары моюнчасынын трофикинин бузулушу плечо жана колдун булчуңдарынын акырындык менен атрофиясын пайда кылат.
- Остеохондрозду жана ички органдардын ооруларын айырмалоо үчүн кошумча кылдат диагностиканы талап кылган радикулярдык, перитонеалдык жана көкүрөк органдарынын чөйрөсүндөгү оору белгилери менен мүнөздөлөт.
- Жатын моюнчасынын остеохондрозу менен омуртка артериясынын синдрому - баш оору, угуунун начарлашы, баш айлануу, ал тургай эсин жоготуу менен мүнөздөлүүчү вестибулярдык оору. Бул көрүнүштөр омуртка артериясынын бузулушунан жана кан менен камсыз кылуунун начарлашынан улам мээнин ишемиясынан келип чыгат.
Жатын моюнчасынын остеохондрозын кантип дарылоо керек?
Жатын моюнчасынын сегментинин остеохондрозу акырындык менен өнүгүп, бейтаптар, адатта, жашоонун сапатына тоскоол болгон клиникалык көрүнүштөрдүн стадиясында, күчөгөн мезгилде дарыланышат. Омуртканын моюнчасынын остеохондрозын кантип дарылоо керек, тиешелүү диагноздон кийин гана врач чечет; бул учурда өзүн-өзү дарылоо кабыл алынбайт. Моюн остеохондрозын дарылоо ооруну, сезгенүүнү жоюуга, жабыркаган ткандардын структураларын жарым-жартылай же толук калыбына келтирүүгө жана кыйынчылыктардын алдын алууга багытталган. Дарылоо негизинен амбулатордук болушу керек; үйдө ар кандай жол-жоболору гана аспаптык жана лабораториялык диагностика кийин, медициналык көрсөтмөлөр менен бирге жүргүзүлүшү мүмкүн. Өнүккөн учурларда, неврологиялык жабыркоолордун жана коштолгон патологиялардын өнүгүүсүнүн оор стадияларында, хирургиялык кийлигишүү мүмкүнчүлүгү менен жатын моюнчасынын остеохондрозунун стационардык дарылоосу көрсөтүлүшү мүмкүн.
Жатын моюнчасынын остеохондрозун дары менен дарылоо
Ал оорунун жана сезгенүүнүн симптомдорун басаңдатуучу дары-дармектердин курстарын жазуудан турат. Курч мезгилде инъекция түрүндө дары-дармектер көрсөтүлөт; бир аз оору басаңдагандан кийин, оорулуу таблеткаларды, майлар түрүндөгү жергиликтүү таасир этүүчү каражаттарды алат жана инъекцияларды алууну улантат.
- Стероиддик эмес сезгенүүгө каршы дарылар. Алар ооруну жана сезгенүүнү басаңдатуу үчүн моюнчасынын остеохондрозун дарылоодо тандалып алынган дарылар болуп эсептелет. Ар кандай дозалык формаларда бар. Алар жумшак ткандардын шишигин азайтат, ошону менен ооруну азайтат; жергиликтүү агенттер жабыр тарткан жатын моюнчасынын аймагында кан агымын жакшыртат жылытуу таасири бар. Бул дарылар 5-10 күн, кээде 2 жумага чейин колдонулат. Курч мезгилде NSAIDs сайма түрүндө дайындалат; бир нече күндөн кийин, оорулуу башкаруу таблетка түрүндө өтөт. Бул NSAIDs менен узак мөөнөттүү дарылоо терс ашказан-ичеги трактынын былжыр челине таасирин тийгизет, ошондуктан дарылоо курсу, адатта, 10 күндөн ашпайт экенин эстен чыгарбоо керек.
- Гормондор. Эгерде NSAIDтер натыйжасыз болсо, оорулууга ооруну дарылоо үчүн глюкокортикостероиддер менен моюн омурткасына паравертебралдык анестетик блокадалары, көбүнчө жабыркаган аймакка же таблеткаларга дексаметазон же гидрокортизон сайылышы мүмкүн. Бул топтун дары-дармектери нерв жипчелеринин шишигин жоюу үчүн жатын моюнчасынын радикулярдык синдрому бар бейтаптарга дайындалат.
- Анестетиктер. Алар катуу оорунун симптомдорун жок кылган жергиликтүү нерв-булчуңдук блокадалар түрүндө дайындалат. Блокада ийне сайылган жерге жараша тери ичиндеги, тери астындагы, булчуңдуу, периневралдык же радикулярдуу болушу мүмкүн. Анальгетикалык эффектти узартуу үчүн анестетиктер гормондор менен бирге берилет. Дарылоо моюн остеохондрозы жүргүзүлөт ар бир күнү, жалпы 5-7 ушундай жол-жоболору дайындалат. Анестетиктерди атайын биологиялык активдүү чекиттерге инъекция аркылуу да киргизүүгө болот; бул дарылоо ыкмасы акупунктуранын бир түрү жана фармакопунктура деп аталат.
- Антиспасоматикалар жана дары-дармектер, алар жакшыртуучу микроциркуляцияны мойнуна жана жака аймактарында. Дарылоо үчүн булчуң чыңалуу жабыркаган аймакта, никотин кислотасы жана башкалар дайындалышы мүмкүн. Мойнун булчуңдарынын спазмын басаңдатуу жана кандын агымын жакшыртуу аркылуу оорулуу аймактагы кандын агымы стимулдайт, жатын моюнчасынын остеохондрозу жана сезгенүү симптомдору жеңилдейт. Учурунда курчушуна диуретиктер да кабыл алынат азайтуу үчүн кан тамырларынын спазмы жана ошону менен жакшыртуу микроциркуляцияны пораженных аймакта.
- Узакка созулган ооруну жана оорулууда невротизмдин пайда болуу коркунучун азайтуу үчүн, мисалы, валериана, пиондун тундурмасы жана чөп чайлары сунушталат, бул жатын моюнчасынын остеохондрозун дарылоонун натыйжалуулугуна өбөлгө түзөт.
- Жергиликтүү дүүлүктүргүчтөр. Бул локалдык таасир этүүчү майлар, гелдер, ысытуучу, дүүлүктүрүүчү жана алаксытуучу таасири бар сүртүүчү майлар. Алар курч стадиясында дарылоодо колдонулбайт. Алардын курамында өсүмдүк жана жаныбарлардан алынган биологиялык активдүү заттар, мисалы, аары же жыландын уусу бар. Эгерде сизде гиперсезгичность карата компоненттери препараттын жана эгерде анын раздражительный эффекти жогору болсо, анда жакшы эмес, аларды колдонууга эмес, спровоцировать андан да чоң шишик.
- Витаминдер. Дарылоо жана андан ары реабилитациялоо мезгилинде мультивитаминдик комплекстерди колдонуу сунушталат. Эреже катары, бул В витаминдер тобу, алардын өкүлдөрү нервдердин нормалдуу өткөрүлүшүн камсыз кылууда, ошондой эле А жана С витаминдери, кан тамырлардын дубалдарын бекемдөө жана кан агымын жакшыртуу үчүн катышат. Витаминдерди кабыл алуу вестибулярдык бузулууларды – кыймыл оорусунун синдромун, баш айланууну, угууну начарлатат.
- Хондропротекторлор. Бул жатын моюнчасынын сегментинин омуртка дисктеринин кемирчек ткандарын калыбына келтирүүгө көмөктөшкөн заттар. Жатын моюнчасынын остеохондрозын хондропротекторлор менен дарылоо узак убакытка, 6-12 айга чейин жүргүзүлөт.
Ортопедиялык дарылоо ыкмалары
Омуртканын моюнчасынын жагымсыз симптомдору көбүнчө уйку учурунда дененин туура эмес позициясы, мажбурланган абалда узакка созулган таасири же травма менен дүүлүктүрөт жана курчуйт. Ошондуктан, ооруну дарылоодо көбүнчө жатын моюнчасы, же Шант жакасы сыяктуу ыкма колдонулат. Ал ар бир бейтап үчүн жекече, медициналык консультациядан кийин дайындалат, анткени ал бир нече сортто болот. Жака моюнга бекитип, омурткаларды керектүү абалда бекитүүчү рамкалуу жыш ролик. Моюн, демек, ийилбейт жана башы тарапка бурулбайт, бул оорулуу аймактын кыймылсыздыгын камсыз кылат, бул курч мезгилде маанилүү. Шанцтын моюн жакасы үйлүлүүчү катмары бар эки ролик түрүндө да жасалышы мүмкүн, ага резина лампа менен аба сордурулат. Роликтердин ортосундагы катмарды толтуруу омуртканы сунуп, омуртка моюнчасындагы муун аралык боштуктарды көбөйтүүгө мүмкүндүк берет. Даражасы сунуу дарыгер тарабынан аныкталат; моюндун невроваскулярдык түйүндөрүнө зыян келтирбөө үчүн бул маселени өз алдынча чечүү сунушталбайт. Калыбына келтирүү мезгилинде моюндун жана баштын бир аз кыймылдуулугун сактаган толук үйлүлүүчү жака колдонулат.
Жаканы үйдө тагынса болот, күнүнө 3 сааттан ашык эмес, жалпы кийүү курсу бир айга жакын. Акыркы кийүү эрежелери оорунун оордугуна жана болгон симптомдорго жараша дарыгер тарабынан аныкталат.